woensdag 4 juni 2025

Chassignelles - Tonnerre

33 km totaal 335 km

Drieluik

1 Stokbrood

Ze doen me denken aan Laurel en Hardy. Twee vrienden van een jaar of dertien. Klasgenoten misschien: deze week vóór Pinksteren schijnen de scholen hier vrij te hebben. De grote jongen heeft rood haar en legt waarschijnlijk twee keer zo veel gewicht in de schaal als de twee koppen kleinere met donker haar. Die ziet er met zijn brilletje ook wat slimmer uit. In tweede instantie associeer ik de kleine met Harry Potter en dan zie ik de grote als een soort opgeblazen Ron Wemel.

Harry heeft een klein elektrisch fietsje, zo’n Chinees dingetje dat voor iedereen net te klein is, maar hem precies past. Ron heeft een grote elektrische step. Een Bluetooth-speaker zit, in stilte, aan het stuur gemonteerd.

Terwijl wij aan de ene picknicktafel ontbijten met droge crackers, nemen zij plaats aan de andere tafel. De lokale hangjeugd.

Ze hebben hun voertuigjes neergezet en halen twee cola tevoorschijn en een papieren zak met twee pains au chocola. En kijk: een stokbrood in papier.

Hm, dat is vreemd, want in dit dorp zou volgens digitale overlevering geen bakker moeten zijn.

Ik vraag, niet alleen uit nieuwsgierigheid maar ook uit een soort van eerste levensbehoefte, waar ze dat brood vandaan hebben. Ze antwoorden heel beleefd, dat het vlakbij is, het kanaal over, la Grande Rue, en dan vlak vóór de Mairie.

Meteen geef ik gevolg aan deze mededeling. Ik loop naar de aangegeven plek, en inderdaad, daar is een bakkertje.

Ik bestel ook een stokbrood en twee chocoladebroodjes.

Als ik terugkom, zie ik Ron en Harry lurken aan hun cola. De chocoladebroodjes hebben ze al achter de kiezen. Het stokbrood wordt in stukken gebroken en tussen de cola door wordt dat los uit de hand genuttigd. Ron vertelt aan Harry dat zijn step is afgesteld op wel 26 kilometer per uur.

Met genoegen kijk ik naar dit plaatje. Natuurlijk: techniek en mode veranderen per generatie, maar dat stokbrood, dat blijft.

Als ze klaar zijn, vegen ze de kruimels zorgvuldig van de tafel en gooien ze het papier en de lege blikjes in de prullenbak. Ze zeggen ‘Au revoir, monsieur, madame!’ en verdwijnen weer met 26 kilometer per uur.

2 Kanaal

Als je dagen langs een kanaal fietst, komen natuurlijk herinneringen boven. We hebben ooit een soort weekend gehad in Stadskanaal. Een langgerekt Gronings dorp langs een nog veel langer kanaal: het Stadskanaal.

In Groningen heet de stad Groningen ‘Stad’, Appingedam heet ‘Dam’, het Damsterdiep ‘Dajp’. Groningers houden het graag kort. Stadskanaal heet dan ook ‘Knaol’.

Zo af en toe kom je hier Fransozen tegen die het Bourgondisch Kanaal met enthousiasme benoemen: ‘Oh, comme c'est beau! Le canal de Bourgogne!’

Als wij na een kleine afwijking weer terug komen op het oorspronkelijke pad, zeg ik: ‘Kiek, knaol!’ Langer van stof hoeft niet.

Met dank aan de Groningers.

3 Tonnerre

Er zijn in Frankrijk plaatsen die mooi zijn, schitterend zelfs, er zijn ook minder aantrekkelijke plekken. Die laatste hebben vaak twee voordelen: het is er niet zo toeristisch en je moet zelf de schoonheid zoeken. Juist die schoonheid die niet op een presenteerblaadje wordt aangereikt, kan veel indruk maken.

En dan is er Tonnerre.

Op een paar panden na heeft alles hier in het stadje enige vorm van achterstallig onderhoud. Meestal de ergste: ik heb in een stadscentrum nog nooit zo veelleegstaande panden gezien. Sommige staan echt op instorten: een eeuwenoud vakwerkhuis met de uitdrukkelijke melding ‘Niet betreden!’, rijen huizen met de luiken dicht. De steegjes naar de kerk zijn echt vies, overwoekerd. Er zitten veel onbestemde mensen langs de weg: twee oude, tandeloze vrouwen en een onverzorgde man met blikjes bier, die iedereen op luide toon aanspreekt. Dit is toch echt wat anders dan Harry en Ron vanmorgen.

Een gezellig restaurantje is moeilijk te vinden. Verdacht vaak vind je hier reviews als ‘slecht eten’ en ‘onhygiënisch’. We zijn trouwens te vroeg om te eten. We moeten nog anderhalf uur overbruggen in een café.

Er is weinig keuze, we komen terecht tussen andere mensen aan de rand van de samenleving: mummelende oudjes die hun totoformulieren invullen die ze hier net aangeschaft hebben. De paardenrennen zijn hier op twee verschillende schermen te volgen.

Hier worden ook sigaretten verkocht. De dame achter de toog zorgt voor enige reclame: ze klinkt alsof ze net een slof Gauloises heeft opgerookt. De clientèle gaat geregeld naar buiten, waarna een geurmengsel van tabak en zweet weer binnenkomt. Tot overmaat van ramp gaat het ook nog hard regenen.

Als het droog is, rekenen we af en gaan we naar het enige restaurant dat ons wat leek. Goed, we hadden het voltallige personeel zojuist al zien roken voor de ingang, maar verder ziet het er redelijk uit.

Als we binnenkomen blijkt het te ruiken alsof het hele personeel zojuist collectief van de wc heeft gebruik gemaakt.

Ach ja, we zijn wel wat gewend. We laten ons niet kennen! De serveerster wijst ons als eerste gasten resoluut een plaats achter een groene pilaar aan, terwijl het hele restaurant vol lege tweepersoonstafeltjes staat. Natuurlijk: gezelliger kan het niet worden.

Ik bestel een karafje wijn, die ik met naam en toenaam benoem, waarbij ik nog meen de term ‘rouge’ wel heel nadrukkelijk uit te spreken: ‘R-O-U-G-E!’.

Ik krijg een witte slobberwijn.

Tonnerre.

Met weemoed denk ik terug aan ons weekend in Stadskanaal.

Jan Marten